Aktualizacja z 29 maja 2026 r.
Po publikacji pierwszych wytycznych Ministerstwo Finansów doprecyzowało zasady obowiązujące w okresie przejściowym pomiędzy NCTS faza 5 i NCTS faza 6.
Najważniejsza zmiana dla przewoźników jest bardzo korzystna. Od 1 czerwca 2026 r. nadal można składać w Polsce zgłoszenia tranzytowe z danymi bezpieczeństwa według zasad obowiązujących w NCTS faza 5. W takim przypadku nie ma obowiązku składania odrębnej przywozowej deklaracji skróconej PDS do systemu ICS2, niezależnie od tego, czy urząd przeznaczenia znajduje się w Polsce, czy w innym państwie Unii Europejskiej.
Wyjątek stanowią operacje typu re-entry oraz niektóre operacje tranzytowe realizowane bez danych bezpieczeństwa.
Artykuł został zaktualizowany zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów z 29 maja 2026 r.
Przywozowa deklaracja skrócona PDS może okazać się jednym z najczęściej wypowiadanych zwrotów w branży transportowej i celnej w najbliższych miesiącach. Wygląda też na to, że na Dzień Dziecka 2026 przewoźnicy, spedytorzy i agencje celne dostali wyjątkowo spóźniony prezent. Problem w tym, że zamiast dodatkowego dnia wolnego pojawiły się nowe obowiązki związane z bezpieczeństwem importu do Unii Europejskiej.
Od 1 czerwca 2026 roku zaczynają obowiązywać zmiany związane z systemem ICS2 (Import Control System 2) oraz składaniem przywozowych deklaracji skróconych PDS (ENS – Entry Summary Declaration). Polska nie wdroży jeszcze wszystkich planowanych rozwiązań. Krajowa Administracja Skarbowa przesunęła pełną integrację NCTS faza 6 z ICS2, aby ograniczyć ryzyko problemów na granicach.
To oznacza, że przewoźnicy nie otrzymali jeszcze „pełnej wersji” nowych zasad. Część przewozów nadal będzie działała według obecnego modelu. W innych przypadkach konieczne będzie złożenie odrębnej PDS do systemu ICS2. Nie każdy transport obejmie ten obowiązek. Każdy przewoźnik i spedytor powinien jednak wiedzieć, kiedy deklaracja stanie się wymagana.
W tym artykule wyjaśniamy czym jest przywozowa deklaracja skrócona PDS, kiedy trzeba ją składać, kogo dotyczą nowe obowiązki oraz jak zmiany związane z ICS2 i NCTS faza 6 wpłyną na codzienną obsługę transportów drogowych i kolejowych.
Czym jest przywozowa deklaracja skrócona PDS?
Przywozowa deklaracja skrócona PDS (ang. ENS – Entry Summary Declaration) to elektroniczny zestaw informacji przekazywany organom celnym jeszcze przed przybyciem towarów na teren Unii Europejskiej.
PDS nie służy do naliczania należności celnych ani do rozpoczęcia procedury importowej. Jej głównym zadaniem jest wcześniejsza analiza ryzyka oraz zwiększenie bezpieczeństwa rynku i obywateli UE.
System ICS2 (Import Control System 2) analizuje dane zawarte w deklaracji jeszcze przed przekroczeniem granicy przez środek transportu.
Dla przewoźników i spedytorów oznacza to jedną ważną zmianę. Informacje o przesyłce trzeba przekazać wcześniej niż dotychczas.
W praktyce PDS nie zastępuje zgłoszenia tranzytowego ani zgłoszenia celnego. Stanowi dodatkowy element procesu bezpieczeństwa. W zależności od rodzaju transportu oraz przebiegu operacji dane można przekazać bezpośrednio do ICS2 lub w ramach zgłoszenia łączonego w NCTS faza 6.
Co zmienia się od 1 czerwca 2026?
Od 1 czerwca 2026 roku kończy się najdłuższy okres przejściowy dotyczący wdrażania ICS2 dla transportu drogowego i kolejowego w części państw Unii Europejskiej. Kraje, które wcześniej korzystały z derogacji i rozwiązań przejściowych, zaczynają przechodzić na nowe zasady obsługi przywozowych deklaracji skróconych PDS (ENS).
Jeżeli chcesz sprawdzić harmonogram wdrożeń w poszczególnych krajach, przeczytaj nasz artykuł:
[Stan wdrożenia ICS2 w UE 2025 – transport drogowy i kolejowy]
Polska znajduje się w grupie państw korzystających z wydłużonego okresu przejściowego. Jednocześnie Krajowa Administracja Skarbowa przesunęła pełne wdrożenie NCTS faza 6.
Najważniejsza informacja dla przewoźników jest jednak bardzo prosta:
od 1 czerwca 2026 nie każdy przewóz będzie wymagał odrębnego złożenia PDS do systemu ICS2.
W jakich sytuacjach faktycznie trzeba złożyć PDS?
Najkrótsza odpowiedź brzmi:
docelowo praktycznie każdy przewóz wymagający danych bezpieczeństwa będzie wiązał się ze złożeniem danych do systemu ICS2.
Polska korzysta jednak z okresu przejściowego związanego z wdrożeniem NCTS faza 6. Dlatego sposób realizacji tego obowiązku zależy od kierunku przewozu.
Od 1 czerwca 2026 roku Polska będzie działała w okresie przejściowym pomiędzy NCTS faza 5 i NCTS faza 6. Obowiązki związane z przywozową deklaracją skróconą PDS będą zależeć od kierunku przewozu oraz sposobu realizacji tranzytu.
Towar kończy procedurę w Polsce
Jeżeli operacja tranzytowa kończy się w Polsce, nadal można stosować dotychczasowe rozwiązanie. Przewoźnik może złożyć zgłoszenie tranzytowe zawierające dane bezpieczeństwa.
Przykład:
Ukraina → Polska
Towar przekracza granicę polsko-ukraińską, a urząd przeznaczenia znajduje się w Polsce.
Towar kończy procedurę w innym kraju UE
Pierwotnie zakładano, że przewozy kierowane do innych państw UE będą wymagały odrębnego złożenia PDS do systemu ICS2.
Ministerstwo Finansów zmieniło jednak to podejście w komunikacie z 29 maja 2026 r.
W okresie przejściowym obowiązującym od 1 czerwca 2026 r. przewoźnicy mogą nadal składać zgłoszenia tranzytowe z danymi bezpieczeństwa według zasad NCTS faza 5. Dotyczy to zarówno przesyłek kierowanych do Polski, jak i do innych państw Unii Europejskiej.
Przykład:
Ukraina → Polska → Niemcy
Jeżeli zgłoszenie tranzytowe zawiera dane bezpieczeństwa zgodnie z zasadami NCTS faza 5, nie ma obowiązku składania odrębnej PDS do systemu ICS2.
Wyjątek stanowią operacje typu re-entry, czyli takie, w których przewóz opuszcza obszar bezpieczeństwa UE i ponownie na niego wraca w ramach tej samej operacji tranzytowej.
Przykład:
Polska → Serbia → Bułgaria
W takim przypadku konieczne będzie otwarcie tranzytu bez danych bezpieczeństwa oraz odrębne złożenie PDS do systemu ICS2.wa.
Jak będzie wyglądał model docelowy?
Docelowo przedsiębiorcy otrzymają dwa rozwiązania.
Opcja 1 – PDS bezpośrednio do ICS2
- dane bezpieczeństwa trafiają bezpośrednio do systemu ICS2,
- zgłoszenie tranzytowe nie zawiera danych bezpieczeństwa.
Opcja 2 – zgłoszenie łączone NCTS faza 6
- przedsiębiorca przekazuje wszystkie dane w jednym zgłoszeniu,
- zgłoszenie zawiera dane bezpieczeństwa,
- system NCTS faza 6 automatycznie przekazuje wymagane informacje do ICS2.
Dla przewoźników najważniejsza informacja pozostaje bardzo prosta:
dane bezpieczeństwa nie znikają – zmienia się jedynie sposób ich przekazania do systemów celnych.
Co to oznacza w praktyce dla przewoźników?
Niezależnie od tego, czy przedsiębiorca wybierze bezpośrednie złożenie PDS do systemu ICS2, czy zgłoszenie łączone w NCTS faza 6, jedno pozostaje niezmienne:
Towary przywożone na teren Unii Europejskiej z państw trzecich muszą posiadać dane bezpieczeństwa przekazane do systemu ICS2.
Samo złożenie deklaracji nie kończy procesu. Przewoźnik musi również przedstawić dane bezpieczeństwa organom celnym.
W Polsce taka zmiana może wymagać przebudowy wielu obecnych procesów. Do tej pory kierowca często przekazywał jedynie numer zgłoszenia przy przekraczaniu granicy. Teraz pojawią się dodatkowe komunikaty oraz kolejne etapy wymiany informacji z systemami celnymi.
Więcej informacji o systemie znajdziesz na oficjalnej stronie Komisji Europejskiej:
[ICS2 – Import Control System 2]
W Proste Cło wychodzimy z założenia, że rosnące wymagania administracyjne wymagają automatyzacji procesów celnych.
Dlatego stworzyliśmy rozwiązania, które pozwalają przewoźnikom i firmom transportowym szybko przygotować zgłoszenia bezpieczeństwa oraz dokumenty graniczne. Obecnie aplikacja obsługuje procesy na granicy UE–Wielka Brytania, w tym ENS, GMR i ELO. Rozszerzamy ją również o obsługę ICS2 dla przewozów przekraczających granice Polski.
👉 Jeżeli chcesz przygotować swoją firmę na nowe obowiązki związane z PDS i ICS2, skontaktuj się z nami i sprawdź możliwości automatyzacji zgłoszeń.
Warto pamiętać, że niezależnie od okresu przejściowego, od 1 czerwca 2026 r. przywozowa deklaracja skrócona PDS w systemie ICS2 jest obowiązkowa przed dokonaniem zgłoszeń importowych w transporcie drogowym i kolejowym.
Ministerstwo Finansów poinformowało również, że dotychczasowy system AIS/ICS zostanie całkowicie wyłączony 1 września 2026 r.. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni już teraz przygotowywać się do pełnej obsługi procesów bezpieczeństwa w systemie ICS2.
