Deklaracja ENS do UE, czyli przywozowa deklaracja skrócona, zawiera dane dotyczące bezpieczeństwa towarów wprowadzanych na obszar celny Unii Europejskiej. Przewoźnik przekazuje te dane przed przybyciem towaru, a organy celne wykorzystują je do analizy ryzyka w systemie ICS2 (Import Control System 2).

Obowiązek ENS dotyczy wszystkich rodzajów transportu. W tym artykule koncentrujemy się przede wszystkim na transporcie drogowym i kolejowym, gdzie ENS jest ściśle powiązana z NCTS Phase 6. Transport morski i lotniczy również podlegają ICS2, ale w praktyce zgłoszenia najczęściej składają armatorzy lub linie lotnicze.

Od 1 czerwca 2026 r. przesyłki wprowadzane do UE powinny być objęte ważną deklaracją ENS. Przewoźnik może złożyć ENS bezpośrednio do ICS2. W państwach stosujących NCTS Phase 6 w modelu opt-in może też przekazać dane ENS razem ze zgłoszeniem tranzytowym. Bezpośrednie złożenie ENS do ICS2 pozostaje dostępne również w krajach opt-in. Taxation and Customs Union

W praktyce oddzielne złożenie ENS może być korzystnym rozwiązaniem operacyjnym. Pozwala przesłać dane wcześniej i rozpocząć analizę bezpieczeństwa jeszcze przed przyjazdem pojazdu lub pociągu do granicy. Jeżeli system zgłosi problemy z danymi lub potrzebę dodatkowych informacji, można zareagować wcześniej, zamiast rozwiązywać je dopiero podczas obsługi tranzytu na granicy. Komisja Europejska wskazuje, że niepełne lub nieprawidłowe dane ENS mogą prowadzić do dodatkowych komunikatów i opóźnień przy wjeździe.

Kto odpowiada za złożenie deklaracji ENS?

Co do zasady za złożenie deklaracji ENS odpowiada przewoźnik, który wprowadza towary na obszar celny Unii Europejskiej. Taką zasadę wskazuje również Komisja Europejska.

W transporcie drogowym będzie to więc najczęściej firma transportowa realizująca przewóz przez zewnętrzną granicę UE, a w transporcie kolejowym – odpowiedni przewoźnik kolejowy.

Nie oznacza to jednak, że przewoźnik musi samodzielnie technicznie wysłać deklarację do ICS2. Agencja celna, spedytor lub dostawca rozwiązania informatycznego może przygotować i przesłać zgłoszenie w imieniu przewoźnika.

Jeżeli przewoźnik nie posiada wszystkich danych wymaganych do deklaracji ENS, brakujące informacje mogą przekazać inni uczestnicy łańcucha dostaw, np. importer, odbiorca lub spedytor. ICS2 przewiduje w takich przypadkach również możliwość tzw. multiple filing, czyli przekazywania wymaganych danych przez więcej niż jeden podmiot.

Najważniejsze, aby ICS2 otrzymał komplet wymaganych danych przed przybyciem transportu do granicy. Dane może przekazać przewoźnik lub inny uprawniony uczestnik łańcucha dostaw.

Kogo obowiązek ENS dotyczy w praktyce?

W transporcie drogowym deklaracja ENS jest wymagana przede wszystkim wtedy, gdy towary:

  • wjeżdżają z państwa trzeciego na obszar celny UE,
  • są przewożone przez UE tranzytem,
  • wjeżdżają np. z Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Ukrainy lub innego kraju spoza obszaru celnego UE.

Analogiczne zasady dotyczą transportu kolejowego. Komisja Europejska od 1 czerwca 2026 r. wymaga, aby towary wprowadzane do UE drogą lub koleją były objęte ważną ENS – bezpośrednio w ICS2 albo, w państwach stosujących NCTS Phase 6 opt-in, poprzez zgłoszenie tranzytowe zawierające dane bezpieczeństwa.

Kiedy należy złożyć deklarację ENS?

Deklarację ENS należy złożyć przed przybyciem towaru na obszar celny Unii Europejskiej. Dokładny termin zależy od sposobu, w jaki towar przekracza zewnętrzną granicę UE.

W przypadku transportu drogowego, gdy pojazd samodzielnie przekracza granicę, ENS należy złożyć najpóźniej 1 godzinę przed przybyciem do urzędu celnego pierwszego wjazdu.

W przypadku transportu kolejowego termin wynosi:

  • 1 godzinę przed przybyciem, jeżeli przejazd od ostatniej stacji formowania pociągu znajdującej się poza UE do urzędu pierwszego wjazdu trwa krócej niż 2 godziny,
  • 2 godziny przed przybyciem – w pozostałych przypadkach.

Transport drogowy z Wielkiej Brytanii promem

Szczególnym przypadkiem jest samochód ciężarowy przewożony do UE na pokładzie promu. W transporcie kombinowanym termin złożenia ENS ustala się według aktywnego środka transportu, którym towary faktycznie wjeżdżają na obszar celny UE.

Dlatego przy przewozie samochodu promem z Wielkiej Brytanii do portu w UE zastosowanie ma termin właściwy dla transportu morskiego. Dla połączeń z portów Wielkiej Brytanii ENS należy złożyć najpóźniej 2 godziny przed przybyciem statku do pierwszego portu w UE.

Czy warto czekać do ostatniego dopuszczalnego terminu?

Nie. Podane terminy są terminami granicznymi, a nie rekomendowanym momentem wysłania ENS.

Jedną z podstawowych zalet ICS2 jest możliwość przekazania danych i rozpoczęcia analizy ryzyka jeszcze przed przybyciem transportu. Jeżeli deklaracja zawiera niepełne lub nieprawidłowe informacje, organy celne mogą odrzucić zgłoszenie lub przesłać komunikat wymagający dodatkowych danych. Może to spowodować opóźnienie obsługi przesyłki przy wjeździe do UE.

Dlatego w praktyce warto składać ENS możliwie wcześnie, gdy tylko dostępne są kompletne i wiarygodne dane dotyczące transportu.

ENS w ICS2 czy dane bezpieczeństwa w NCTS?

W transporcie drogowym i kolejowym przedsiębiorca może przekazać dane ENS na dwa sposoby.

Pierwszym rozwiązaniem jest złożenie oddzielnej deklaracji ENS bezpośrednio do systemu ICS2. Jeżeli transport wymaga tranzytu, przewoźnik lub jego przedstawiciel składa następnie oddzielne zgłoszenie w NCTS.

Drugą możliwością jest przekazanie danych bezpieczeństwa razem ze zgłoszeniem tranzytowym w NCTS Phase 6. Rozwiązanie to jest jednak dostępne wyłącznie w państwach, które zdecydowały się na model NCTS P6 opt-in i wdrożyły połączenie pomiędzy NCTS a ICS2.

W państwach stosujących NCTS P6 opt-out nie można przekazać danych ENS razem ze zgłoszeniem tranzytowym. Trzeba wtedy złożyć oddzielną deklarację ENS do ICS2.

Oddzielny ENS można złożyć do ICS2 również w państwach stosujących model opt-in. Przedsiębiorca nie musi więc łączyć danych bezpieczeństwa ze zgłoszeniem tranzytowym.

Dlaczego warto złożyć ENS oddzielnie do ICS2?

Z punktu widzenia organizacji transportu w Proste Cło preferujemy wcześniejsze i oddzielne składanie deklaracji ENS bezpośrednio do ICS2, jeżeli dany proces transportowy na to pozwala.

Takie rozwiązanie rozdziela dwa niezależne procesy:

ENS → ICS2 → analiza bezpieczeństwa

oraz

tranzyt → NCTS → obsługa procedury tranzytowej

Deklarację ENS można przesłać jeszcze przed przyjazdem pojazdu lub pociągu do granicy. Na podstawie przekazanych danych system ICS2 przeprowadza analizę ryzyka. Jeżeli dane są niekompletne lub nieprawidłowe, ICS2 może odrzucić zgłoszenie albo przesłać komunikat wymagający dodatkowych informacji lub dalszych działań.

Dzięki wcześniejszemu złożeniu ENS przewoźnik ma możliwość zareagowania na takie komunikaty zanim transport pojawi się na granicy.

W momencie przyjazdu pojazdu obsługa ENS jest już rozpoczęta. W prawidłowo obsłużonych przypadkach ICS2 może zakończyć analizę jeszcze przed dotarciem transportu do granicy. Na granicy pozostaje wtedy obsługa drugiego procesu, np. tranzytu w NCTS.

Rozdzielenie ENS i tranzytu może dzięki temu zmniejszyć liczbę czynności wykonywanych jednocześnie na granicy, ograniczyć ryzyko przestoju oraz ułatwić automatyzację całego procesu.

Jak złożyć deklarację ENS do UE?

Deklarację ENS należy przesłać elektronicznie do systemu ICS2. Wymaga to odpowiedniego rozwiązania technicznego umożliwiającego komunikację z systemem.

Przewoźnik może korzystać z własnego rozwiązania informatycznego albo zlecić przygotowanie i wysłanie ENS podmiotowi posiadającemu dostęp do ICS2.

W przypadku regularnych przewozów coraz większe znaczenie ma automatyzacja procesu i możliwość przygotowania deklaracji jeszcze przed przyjazdem transportu do granicy.

ENS do UE w aplikacji Proste Cło

Aplikacja Proste Cło umożliwia przygotowanie i wysłanie deklaracji ENS bezpośrednio do systemu ICS2.

Obecna wersja aplikacji obsługuje przede wszystkim transport drogowy z Wielkiej Brytanii do Unii Europejskiej. Użytkownik może samodzielnie przygotować i wysłać ENS przed przyjazdem transportu do granicy.

W przypadku transportu kolejowego, innych kierunków drogowych lub regularnych procesów wymagających składania większej liczby deklaracji ENS możemy dostosować sposób obsługi do potrzeb i organizacji transportu klienta.

Jeżeli chcesz samodzielnie składać ENS w ICS2, przejdź do naszej aplikacji.

👉 Przejdź do aplikacji Proste Cło

Jeżeli potrzebujesz rozwiązania dopasowanego do transportu kolejowego, innego kierunku lub bardziej złożonego procesu, skorzystaj z formularza kontaktowego dostępnego pod przyciskiem „Rozpocznij procedurę” w prawym górnym rogu strony.